Kulak Çınlaması

Kulak çınlaması, tıbbi adıyla tinnitus, dış ortamda herhangi bir ses kaynağı olmadan kişinin kulaklarında veya kafasında bir ses algılaması durumudur. Bu ses; uğultu, vızıltı, ıslık, nabız sesi ya da metalik tonlar şeklinde tanımlanabilir. Tek veya çift kulakta hissedilebilir, sabit ya da aralıklı olabilir. Tinnitus, tek başına bir hastalık değil, altta yatan bir sorunun belirtisidir.

Tinnitus’un en yaygın nedenleri arasında işitme kaybı, yüksek sese maruziyet, yaşlanmaya bağlı işitme siniri dejenerasyonu (presbiakuzi), kulak kiri birikimi, çene eklem disfonksiyonu (TMJ), boyun kas spazmları ve stres/anxiyete bozuklukları yer alır. Aynı zamanda bazı damar hastalıkları, hipertansiyon, diyabet, tiroid bozuklukları ve ototoksik ilaçlar da çınlamayı tetikleyebilir. Kronikleştiğinde kişide uyku bozukluğu, dikkat dağınıklığı, huzursuzluk ve depresyon gelişebilir.

Ne Yapılmalıdır?

Tinnitus tedavisinde temel amaç, çınlamanın şiddetini azaltmak ve kişinin yaşam kalitesini artırmaktır. Öncelikle detaylı bir kulak-burun-boğaz (KBB) ve odyolojik değerlendirme yapılmalı; altta yatan bir işitme kaybı ya da enfeksiyon olup olmadığı belirlenmelidir. İşitme kaybı tespit edilen bireylerde işitme cihazları çınlamayı maskeleyerek algıyı zayıflatabilir.

Çene eklemine (TMJ) veya boyun omurlarına bağlı gelişen çınlamalarda fizyoterapi oldukça etkili bir yöntemdir. Boyun kaslarına yönelik germe-egzersiz programları, postür düzeltici egzersizler, temporomandibular ekleme uygulanan manuel terapi ve TENS çınlamada belirgin rahatlama sağlayabilir. Ayrıca ses terapisi, bilişsel davranışçı terapi (CBT), kulaklıkla verilen beyaz gürültü ya da doğa sesleri, çınlamayı baskılayarak bireyin dikkatini farklı yöne çekmeye yardımcı olur.

Nelere Dikkat Edilmelidir?

Çınlamayı şiddetlendirebilecek alışkanlıklardan uzak durulmalıdır. Özellikle yüksek sesli müzik dinlemek, kulaklıkla uzun süre çalışmak, gece sessiz ortamda uyumaya çalışmak, tinnitus algısını artırabilir. Bu nedenle uyumadan önce düşük sesle beyaz gürültü ya da doğa sesi dinlenmesi tavsiye edilir.

Kafein, alkol, nikotin ve tuz tüketimi, çınlamayı artırıcı etkileri nedeniyle sınırlandırılmalıdır. Uyku düzeni ve stres yönetimi çınlama kontrolünde kilit rol oynar; yoga, nefes egzersizleri ve gevşeme teknikleri günlük rutine dahil edilmelidir. Aynı zamanda çene pozisyonuna ve oturuş bozukluklarına dikkat edilmeli, baş-omuz hizası korunarak postür sürekli desteklenmelidir. Tinnitus hastalarının, çınlamayı bastırmak yerine onunla baş etme becerileri geliştirmeleri uzun vadeli sonuçlar açısından daha etkilidir.

Kaynak: Langguth B, Kreuzer PM, Kleinjung T, De Ridder D. Tinnitus: causes and clinical management. Lancet Neurology. 2013;12(9):920–930. doi:10.1016/S1474-4422(13)70160-1