Fizyoterapist
Konak Mah. 1. Badem Sk. No:26 Lotus Plaza A Blok 7.Kat D:A89 Ni̇lüfer/Bursa
Lenfödem, lenfatik sistemin yetersizliği veya hasarı nedeniyle dokularda sıvı birikmesiyle oluşan kronik bir ödem hastalığıdır. Genellikle kolda veya bacakta gelişen bu durum, lenf sıvısının normal akışının bozulmasıyla ortaya çıkar ve zamanla doku sertleşmesi, hareket kısıtlılığı, tekrarlayan enfeksiyonlar ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabilir. Lenfödem, hem fiziksel hem psikolojik etkileri olan ilerleyici bir sağlık sorunudur.
Hastalığın iki türü bulunur: Primer lenfödem, doğuştan gelen veya genetik nedenlerle lenf yollarının gelişim bozukluğuna bağlı olarak gelişir. Sekonder lenfödem ise sonradan gelişir ve en sık nedeni, kanser tedavileri sırasında uygulanan cerrahi işlemler (örneğin koltuk altı lenf nodu çıkarımı), radyoterapi, enfeksiyonlar, travmalar ve venöz yetersizliklerdir. Özellikle meme kanseri tedavisi sonrası kol bölgesinde lenfödem sıkça görülür.
Lenfödemin tedavisinde multidisipliner bir yaklaşım gerekir. En etkili yöntemlerden biri olan “Kombine Dekonjestif Terapi” (CDT) dört ana bileşenden oluşur: manuel lenf drenajı, kompresyon terapisi, cilt bakımı ve egzersiz. Bu terapi, fizyoterapist tarafından uygulanan özel tekniklerle lenf sıvısının elle yönlendirilmesini, ardından bandajlama ve basınç giysileriyle sıvının yeniden birikmesini önlemeyi amaçlar.
Fizyoterapi sürecinde ayrıca, lenf sıvısının dolaşımını destekleyen düşük yoğunluklu, düzenli egzersiz programları verilir. Bu egzersizler genellikle yavaş, kontrollü ve ritmik hareketlerden oluşur. Bununla birlikte, lenfödemli bölgeye zarar vermeyecek, aşırı ısınma ya da kasılma yaratmayacak aktiviteler seçilir. Özellikle kol ve bacak kas pompalarının aktif hale getirilmesi, sıvının çevre dokulara yayılmasını engelleyerek etkili bir sonuç sağlar.
Lenfödem yönetiminde dikkat edilmesi gereken en önemli faktörlerden biri, etkilenen uzvun korunmasıdır. Örneğin kolda lenfödem varsa, o koldan kan aldırılmamalı, tansiyon ölçülmemeli, enjeksiyon yapılmamalı ve kesik-sıyrık gibi cilt bütünlüğünü bozabilecek durumlardan korunmalıdır. Çünkü bu tarz travmalar enfeksiyon riskini artırır ve lenfödemi alevlendirebilir.
Ayrıca uzun süreli hareketsizlik, aşırı sıcak (sauna, hamam), dar giysiler, kesici takılar ve ağır kaldırma gibi davranışlardan kaçınılmalıdır. Cilt sağlığı korunmalı, nemlendirici kullanımı ihmal edilmemeli, enfeksiyon belirtilerinde hemen sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Lenfödem, “geçer” denilerek ertelenmemeli; erken dönemde başlanan doğru fizyoterapi ile hem ilerleme engellenebilir hem de semptomlar kontrol altına alınabilir.
Kaynak:International Society of Lymphology. The diagnosis and treatment of peripheral lymphedema: 2020 Consensus Document. Lymphology. 2020;53(1):3–19
Hayatını sınırlayan ağrı değil, hareketsizliktir.
Copyright © 2025 Tüm hakları saklıdır. | Fzt. Tahir UYANIK | Made with happiness ♥
