Fizyoterapist
Konak Mah. 1. Badem Sk. No:26 Lotus Plaza A Blok 7.Kat D:A89 Ni̇lüfer/Bursa
Pelvik taban, leğen kemiğinin (pelvis) alt kısmında bulunan, iç organları (mesane, rahim, bağırsaklar) destekleyen, idrar ve dışkı kontrolünü sağlayan, cinsel işlevlere katkı sağlayan çok katmanlı kas ve bağ dokusu sistemidir. Bu yapı hem kadınlarda hem erkeklerde bulunur ve omurga stabilitesinden, nefesle koordineli çalışmaya kadar çok yönlü işlevleri vardır. Pelvik taban sağlığı, bu yapıların işlevini ideal düzeyde yerine getirebilmesi anlamına gelir.
Zayıf ya da aşırı gergin pelvik taban kasları; idrar kaçırma, dışkı kaçırma, pelvik organ sarkmaları, kabızlık, cinsel işlev bozuklukları, bel ağrısı ve hamilelik sonrası toparlanma problemleri gibi birçok soruna neden olabilir. Pelvik taban disfonksiyonu her yaşta görülebilir, ancak doğum, menopoz, fazla kilo, kronik öksürük, zorlayıcı sporlar ve cerrahiler gibi faktörler riski artırır. Bu yüzden pelvik taban, sadece kadın doğum sonrası değil, genel sağlık açısından da kritik öneme sahiptir.
Pelvik taban sağlığının korunması ve iyileştirilmesi için fizyoterapistler tarafından yapılan pelvik taban değerlendirmesi büyük önem taşır. Bu değerlendirmede manuel palpasyon, EMG, ultrason ya da biofeedback yöntemleriyle pelvik kasların gücü, dayanıklılığı, gevşeme kapasitesi ve koordinasyonu ölçülür. Sonuçlara göre kişiye özel egzersiz programı hazırlanır.
Kegel egzersizleri, yani pelvik taban kaslarını bilinçli şekilde kasıp bırakma çalışmaları bu alandaki en temel yaklaşımdır. Ancak her birey için tek başına yeterli değildir. Özellikle hipertonik (aşırı kasılı) pelvik taban durumlarında gevşeme egzersizleri, diyaframla senkron nefes çalışmaları, manuel gevşetme teknikleri ve vajinal/anal bölgeye uygulanan miyofasyal terapiler gerekebilir. Ayrıca hamilelik öncesi ve sonrası pelvik taban eğitimi, doğuma hazırlık ve doğum sonrası iyileşme açısından oldukça etkilidir.
Pelvik taban kaslarının doğru çalışması için bireylerin öncelikle bu kasları fark etmeleri ve doğru şekilde aktive etmeyi öğrenmeleri gerekir. “Sık-sık Kegel yap, faydalı olur” genellemesi doğru değildir; çünkü fazla yapılan ve yanlış yapılan egzersizler kas yorgunluğuna, hatta daha fazla disfonksiyona yol açabilir. Bu nedenle bir fizyoterapist eşliğinde egzersiz planı oluşturulmalı ve düzenli kontrol yapılmalıdır.
Kabızlıkla mücadele, sigarayı bırakmak (öksürük baskısını azaltmak), uzun süreli ıkınmaktan kaçınmak, doğru tuvalet pozisyonunu öğrenmek, ağır kaldırırken doğru nefesle yüklenmek ve karın içi basıncı kontrol altına almak, pelvik taban sağlığını korumak için kritik alışkanlıklardır. Ayrıca yüksek etkili egzersizler sırasında (zıplama, koşu) pelvik taban desteklenmeli; gerektiğinde uygun iç çamaşırı ve koruyucu pelvik bantlar kullanılmalıdır.
Kaynak:Bo K, Sherburn M. Evaluation of female pelvic-floor muscle function and strength. Phys Ther. 2005;85(3):269–282. doi:10.1093/ptj/85.3.269
Hayatını sınırlayan ağrı değil, hareketsizliktir.
Copyright © 2025 Tüm hakları saklıdır. | Fzt. Tahir UYANIK | Made with happiness ♥
