Fizyoterapist
Konak Mah. 1. Badem Sk. No:26 Lotus Plaza A Blok 7.Kat D:A89 Ni̇lüfer/Bursa
Donuk omuz (tıbbi adıyla Adheziv Kapsülit), omuz eklemini çevreleyen kapsül dokunun kalınlaşarak, büzüşüp sertleşmesi sonucu ortaya çıkan ve hem ağrıya hem de hareket kısıtlılığına neden olan bir kas-iskelet sistemi problemidir. En çok 40-60 yaş arası bireylerde görülür ve kadınlarda erkeklere kıyasla daha sık rastlanır.
Hastalık genellikle 3 evrede ilerler:
Ağrılı evre: Omuzda özellikle gece artan, ani ve sinsi başlayan ağrılar gözlemlenir.
Donukluk evresi: Ağrı azalır ancak omuz hareketleri belirgin biçimde kısıtlanır (saç tarama, sutyen takma gibi hareketlerde zorluk).
Çözülme evresi: Zamanla hareket kabiliyeti artar ve eklem fonksiyonu geri kazanılır.
Bu süreç genellikle 1 ila 3 yıl sürebilir. Diyabet, tiroid bozuklukları, geçirilmiş omuz travmaları, cerrahiler ve uzun süre hareketsizlik (örneğin kalp ameliyatı sonrası) risk faktörleridir.
Donuk omuz tedavisinde amaç, ağrıyı kontrol altına almak ve hareket açıklığını kademeli olarak geri kazandırmaktır. İlk aşamada ağrı kontrolü ön plandadır: bu dönemde soğuk uygulama, elektroterapi (TENS), yumuşak doku gevşetici teknikler ve gerektiğinde kortikosteroid enjeksiyonları tercih edilebilir.
Fizyoterapi programı, evreye özel olarak şekillendirilmelidir. Erken evrede pasif hareketler, posterior kapsül mobilizasyonları, skapular stabilizasyon egzersizleri uygulanırken, donukluk evresinde manuel terapi, omuz çepeçevre germe egzersizleri, duvar yürütme, çubuk egzersizleri gibi teknikler hareket açıklığını artırmayı hedefler. Egzersizler hastaya göre kişiselleştirilmeli ve düzenli uygulanmalıdır. Gerekirse ısı-terapi kombinasyonları da eklenebilir.
Donuk omuz hastalarının en sık yaptığı hata, ağrıyı hissettiklerinde kolu tamamen kullanmayı bırakmalarıdır. Bu durum eklem kapsülünün daha da katılaşmasına ve iyileşme sürecinin uzamasına yol açar. Hareketsizlik, donuk omuzun ilerlemesindeki en büyük risk faktörlerinden biridir. Dolayısıyla, fizyoterapistin önerdiği hafif ve tolere edilebilir egzersizleri düzenli uygulamak çok önemlidir.
Omuz egzersizleri sırasında “acı sınırı” ile “rahatsızlık” arasındaki fark iyi gözlemlenmeli; ağrıyı artıracak zorlamalardan kaçınılmalıdır. Uygun yatış pozisyonu seçilmeli (genellikle sağ-sol tarafa değil sırt üstü yatış önerilir) ve omuz üzerine ani yük binmesine neden olacak hareketlerden kaçınılmalıdır. Ayrıca tedavi sürecinde psikolojik destek, sabır ve motivasyon da önemli yer tutar. Çünkü donuk omuz süreci hem fiziksel hem de mental olarak yıpratıcı olabilir.
Kaynak: Neviaser AS, Hannafin JA. Adhesive capsulitis: a review of current treatment. Am J Sports Med. 2010;38(11):2346-2356. doi:10.1177/0363546510379131
Hayatını sınırlayan ağrı değil, hareketsizliktir.
Copyright © 2025 Tüm hakları saklıdır. | Fzt. Tahir UYANIK | Made with happiness ♥
